Medische mythes

Gepost door Greet Op 30/08/10 3 Reacties

‘t Zijn stomme kleine dingetjes, maar het zijn dingetjes, en veel te veel mensen doen ze nog steeds verkeerd. En ik vind dat jammer, want zo zorgen mensen er zelf voor dat ze hun wondjes trager en minder efficiënt laten genezen en soms zelfs littekentjes veroorzaken, of dat ze minder gezond leven dan ze denken, of andere kleine rampjes. Dus! Een lijstje.

Blaren. Als klein meisje heb ik ook ooit geleerd dat blaren opengeprikt zouden moeten worden, en dat je er soms zelfs een draadje moet door steken om het vocht op te vangen. Allemaal heel pijnlijk én nutteloos, want als je nergens meer naartoe moet en je kunt gewoon rustig thuis herstellen van je blaren (of rondlopen op slippers of sandalen), laat ze dan gewoon dicht! Alleen als je midden in een wandeling zit en je moet nog een heel eind doorwandelen in dezelfde schoenen, dan pas is het nodig om de blaar open te prikken. Als je hem dicht laat en het steriele vocht onder je vel zijn werk laat doen, is de blaar in nog geen twee dagen weg.

Bloedneuzen. Heb je een bloedneus, zet dan met je duim- en wijsvinger druk net onder het neusbeen en hou je hoofd lichtjes voorovergebogen. Geen idee waar de opvatting vandaan komt dat je je hoofd dan achterover moet kantelen, want dan loopt het bloed gewoon in je keel …

Wondontsmetting. Een huis-, tuin- en keukenwondje ontsmetten gaat het beste met … water. Hou de wonde gewoon een tijdje onder stromend water tot al het vuil eruit gespoeld is, ontsmettingsmiddel is niet nodig. Sommige ontsmettingsmiddelen tasten namelijk de gezonde cellen in de wondbodem aan, zeker als je wrijft. Om die reden zijn het Vlaamse Rode Kruis en veel ziekenhuizen al een paar jaar overgeschakeld naar het uitspoelen van “gewone” wonden.

Wondverzorging. Ook over wondjes: mensen denken dat na de ontsmetting het werk gedaan is, maar als je daarna de wonde gewoon open laat is de ontsmetting nutteloos geweest. Ten eerste moet je dus de wonde afdekken met een pleister of gaasverbandje zodat hij niet alsnog kan ontsteken. En ten tweede geneest een wonde gewoon véél sneller als je hem een tijdje vochtig houd (bijvoorbeeld met wondgel, want het mag ook niet té vochtig worden, dan verhoogt de kans op infecties). Laat je een wonde uitdrogen aan de lucht, dan vormen zich korstjes die het genezingsproces vertragen en kleine littekentjes kunnen veroorzaken. Dus ja, ook voor een wonde van een centimetertje groot loont het de moeite om een pleister aan je vinger of op je knie te doen.

Melk. Melk is gezond voor kinderen, maar voor volwassenen heel wat minder. Er zijn debatten rond, en er is nog niks concreet bewezen, maar er zijn genoeg tegenargumenten die mij er alvast van overtuigd hebben dat een glas melk per dag voor een volwassene (bovenop de normale zuivelconsumptie) te veel is. Ten eerste is het sowieso al nooit de bedoeling geweest dat mensenkinderen koeienmelk (of andere melk) zouden drinken. Stel je voor dat we mensenmelk aan koeien zouden geven. Ten tweede is melk nuttig tijdens de groei, omdat het de nodige bouwstoffen levert voor de ontwikkeling van onder andere je botten, maar daarna heb je die stoffen in veel mindere mate nodig. Het is maar een weetje dat ik julie meegeef, doe ermee wat je wil, want tenslotte is er nog niks bewezen. Maar het stemt toch tot nadenken, en geef toe, het klinkt ook gewoon logisch.

Water. En deze is belangrijker dan je denkt. Ja, een mens moet voldoende drinken, en “voldoende” varieert van 1,5 tot 3 liter per dag, afhankelijk van persoon tot persoon. Maar nee, het is niet “hoe meer water, hoe beter”! Als je te veel water drinkt kan je lichaam het niet meer aan en krijg je watervergiftiging. Het begint met hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid en flauwvallen, en het kan eindigen in een coma of zelfs de dood. En pas op: het is niet omdat je aan het sporten bent en dus veel zweet, dat je lichaam daarom meer water op korte tijd kan verwerken! Athleten zijn al gestorven aan watervergiftiging omdat ze na een grote inspanning te snel te veel water dronken. Drink dus niet te weinig, maar ook zeker niet te veel. Luister naar je lichaam: als je dorst hebt, drink, maar heb je een glas water voor je en besef je dat je eigenlijk niet per se dorst hebt maar dat je het glas gewoon “uit gewoonte” zou opdrinken, laat het dan staan. (De slogan “als je dorst hebt is het al te laat” is ook een mythe.)

Zo. Dat heb ik ook weer eventjes met de wereld gedeeld zie. Het is eens iets anders! (Oh jee, in welke categorie moet ik dat nu steken?)

3 Reacties tot nu toe.

  1. Eikebah says:

    I.v.m. de blaren: Als je een blaar doorprikt, kan je dat het best op verschillende plaatsen doen zodat zeker al het vocht eruit is. Dat hebben ze me toch verteld bij het Wit-gele Kruis. :)

  2. Aardbei says:

    Het gevoel van dorst is bij gezonde mensen sterk gereguleerd. Een verandering in de osmolaliteit heeft een onmiddellijk effect op de productie van antidiuretisch hormoon (ADH). Van zodra de osmolaliteit stijgt (in het geval van water tekort),krijg je een stijging in ADH, wat zelfs bij een geringe toename al zorgt dat je nieren vocht ophouden.

    Er is echter al een hogere stijging van ADH nodig vooraleer je dorst krijgt, eigenlijk is het dan al te laat want de osmoreceptoren voor dorst lopen steeds achter de feiten aan, omdat ze pas worden ingeschakeld bij een hoge plasmaosmolaliteit.

    Je bent dus niet extreem gedehydrateerd als je dorst hebt, maar bij een gezonde (!) mens, wijst het gevoel van dorst altijd op een water te kort. Initieel wordt water te kort opgevangen door je nieren, maar op het moment van het dorstgevoel is deze drempel al overschreden en moet je weldegelijk drinken om de osmolaliteit terug in balans te brengen.

    Je moet al erg veel en vooral erg snel drinken vooraleer je aan watervergiftiging zal lijden wanneer je gezonde nieren hebt. Hoewel het positieve effect van veel (> 2l per dag) water drinken nog niet is aangetoond, zijn de negatieve effecten van te weinig water drinken al langer wetenschappelijk bewezen, dus je kan maar beter genoeg drinken, zeker als je dorst hebt want dan is het puur vanuit een fysiologisch standpunt eigenlijk al een beetje te laat ;-)

  3. Greet says:

    Merci voor de medische uitleg! Eigenlijk spreken we elkaar niet tegen maar is jouw versie gewoon wat nuanceerder door je achtergrondkennis. Met “De slogan ‘als je dorst hebt is het al te laat’ is een mythe” bedoelde ik eigenlijk eerder zoiets als, je moet niet obsessief-compulsief de hele dag door drinken om toch maar vooral het dorstgevoel te vermijden, je moet daar niet in overdrijven, er is niks mis met gewoon drinken als je dorst hebt, daar word je niet ziek van en zo.