Archief voor de categorie ‘Literatuur & Linguïstiek’

Gepost door Greet Op 04/05/14 0 Reacties

Toen ik Taal- en Letterkunde ging studeren, koos ik bewust voor Engels, en nam ik er dan maar Nederlands bij omdat dat mij wel logisch leek. Maar na vier jaar ben ik vooral van Nederlandse taalkunde gaan houden, en van Nederlandse grammatica in het bijzonder. Zo heb ik bijvoorbeeld een favoriete woordsoort: het voornaamwoordelijk bijwoord. Dat bekt niet alleen lekker, het is ook gewoon echt een coole woordsoort. Een voornaamwoordelijk bijwoord is een bijwoord, maar het is gevormd uit de samensmelting van een voorzetsel en een voornaamwoord (bv over + dat), die omgedraaid worden en een voorzetselbijwoord en een bijwoord worden (maar dan dus omgekeerd) (bv daar+over). Een voornaamwoordelijk bijwoord wordt bijna altijd aan elkaar geschreven, hoewel mensen daar helaas vaak fouten tegen maken (bv daardoor, hierover, waarmee, erop, waarbij, …). Uitzonderingen zijn voornaamwoordelijke bijwoorden met ergens/nergens/overal. Voornaamwoordelijke bijwoorden kunnen ook terug gesplitst worden (bv Daar gaan we niet over discussiëren).

Je merkt het al, er zit meer in een voornaamwoordelijk bijwoord dan je denkt. Er zijn ook wel een aantal vrij coole voegwoordelijke bijwoorden (daarenboven, evenwel, desalniettemin, niettegenstaande, …), maar toch kan ook het voegwoordelijk bijwoord nét niet tippen aan het voornaamwoordelijk bijwoord. Dat gezegd zijnde laat ik jullie verdergaan met de orde van de dag, hopelijk een weetje over onze prachtige moedertaal rijker, en hopelijk niet al te snel in slaap gevallen. :’)

Gepost door Greet Op 22/06/11 7 Reacties

Ik hou van boeken, ik hou van de bibliotheek, en ik hou van goedkope boeken. De bibliotheek van Gent verkocht vorig weekend boeken voor €2, en al de opbrengst zou naar 11.11.11 gaan. Kortom, er was geen enkele reden waarom iemand daar níét naartoe zou gaan!

De kinderboeken, CD’s, DVD’s, videobanden (uhu) en cassettes (uhu!) werden verkocht in het Vredeshuis, maar behalve een CD en DVD voor Karel hebben we daar niet veel gevonden. De boeken voor volwassenen werden verkocht in het Caermersklooster, een gebouw dat ik bijzonder intrigerend vind:

Voor goeie fictieboeken was ik misschien al te laat, maar in de non-fictieboeken hebben we 4 boekjes gekocht uit de serie De kortste introductie: Kosmologie, Architectuur, Sociologie en Psychologie. Het grappige is dat de serie meteen mijn aandacht trok, maar toen Karel de serie herkende als een vertaling van Very Short Introductions viel ik uit de lucht. Ik heb namelijk een aantal boeken uit die serie op mijn lijstje Te lezen staan, maar het zijn er toevallig allemaal die niet in het Nederlands vertaald zijn. Jammer, anders had ik mijn “verzamelingetje” nog kunnen uitbreiden (ik heb iets met series!).

Toen we thuis kwamen heb ik meteen één van de 4 boeken van zijn bibliotheekjasje ontdaan, om er mijn eigen boek van te maken. Al wat ik daarvoor nodig had was een cuttermes, dissolvant (nagellakverwijderaar), een halve rol wc-papier, veel geduld en een pleister voor de snee in mijn hand. Aanschouw het resultaat, in vergelijking met een boek dat wel nog in zijn bibliotheekjasje zit:

Aan de binnenkant van de flap liet de lijm een lichte verkleuring achter (die in het echt veel onopvallender is dan op de foto, ik kreeg de kleuren niet in evenwicht), en er staat natuurlijk ook een stempel in, maar verder: zo goed als nieuw! Yay!

Gepost door Greet Op 15/05/11 4 Reacties

Ik heb niet veel te zeggen vandaag, alleen dat ik dit nog steeds geweldig vind: Andrea presenteert, in haar eigen dialect.

Wat een heerlijk sappig taaltje is dat toch! Ook het volgende vind ik fantastisch. Iets minder fantastisch omdat het Antwerps is (sorry), maar dan natuurlijk weer een heel stuk fantastischer omdat het Yasmine is.

En ten slotte kan ook Evy niet ontbreken, ah nee hé.

Ik heb nog steeds niet kunnen achterhalen in welke context deze filmpjes opgenomen zijn en of ze ook daadwerkelijk uitgezonden zijn, maar in ieder geval zou ik geen neen zeggen tegen een vast wekelijks momentje waarop presentatrices in hun eigen dialect presenteren, of zo, ik zeg maar iets.

Gepost door Greet Op 11/03/11 15 Reacties

Het Nederlands kan ongelofelijk en onnodig ingewikkeld zijn, da’s waar. Maar sommige dingen zijn echt poepsimpel. Je moet ze gewoon weten, en ik val nog bijna dagelijks uit de lucht als ik ontdek dat een bepaald woord of een zekere uitdrukking fout is of anders moet. Dus dacht ik om er zo eens wat op te sommen, zeker niet om de betweter uit te hangen, maar gewoon, omdat je maar nooit weet dat iemand er iets mee is. :)

  • Een gouden tip: twijfel je over iets, zoek het dan op op VRTtaal.net of Taaladvies.net.
  • Sowieso‘ is een leenwoord uit het Duits dat zijn spelling behouden heeft, dus met s en niet met z.
  • Alleszins‘ spel je naar analogie met geenszins, dus daar moet nergens een d in.
  • D of t? Opnieuw, poepsimpel, je moet gewoon de regeltjes kennen — en dat zijn er écht niet veel! Onthoud:
    1. 2e en 3e persoon enkelvoud tegenwoordige tijd: stam + t (jij danst, hij danst – jij antwoordt, hij antwoordt).
    2. inversie: 2e persoon enkelvoud tegenwoordige tijd met het onderwerp ‘je’ of ‘jij’ na het werkwoord in plaats van ervoor: stam (dans jij? antwoord jij?).
    3. voltooide deelwoorden: ge + stam + d/t (gedanst, geantwoord). D of t? als de laatste letter van de stam in ‘t kofschip zit (dus t, k, f, s, ch, p) is het t, in alle andere gevallen is het d. Twijfel je? Verlengen maar, en dan hoor je vanzelf wat er komt (ik danste, ik antwoordde).
    • De enige plaats waar dus de combinatie ‘dt’ kan voorkomen is bij een stam op d (antwoord, bid, vind, …) in de 2e of 3e persoon enkelvoud tegenwoordige tijd.
  • Onzijdige woorden (het-woorden) krijgen ‘dat‘, mannelijke en vrouwelijke woorden (de-woorden) krijgen ‘die‘. Het boek dat, het meisje dat, de kast die, de brief die, … Wat nóóit juist is, is in deze situatie ‘wat’ gebruiken: *Het boek wat op tafel ligt. Brrr.
  • Voornaamwoordelijke bijwoorden (wat een heerlijke benaming hé) bestaan uit een bijwoord van plaats (er, hier, daar, waar, …) en een voorzetsel (van, op, in, …), en worden altijd aan elkaar geschreven. Ervan, hierop, daarin, waarmee, … Ze kunnen natuurlijk gesplitst worden als er een zinsdeel tussen staat (Hij heeft er genoeg van), maar als er geen zinsdeel tussen staat, schrijf je ze aan elkaar.
  • Zo’n‘ is een samentrekking van ‘zo een‘ en kan dus enkel gebruikt worden bij substantieven in het enkelvoud (zo’n boot). Voor substantieven in het meervoud wordt ‘zulke‘ gebruikt (zulke boten).
  • Per se‘ en ‘in se‘ zijn Latijnse uitdrukkingen, en krijgen dus geen accent op de e.
  • Beginnen + te + infinitief, en durven + te + infinitief (er zijn er misschien nog, ik weet het niet, maar van deze twee ben ik het alleszins zeker). Die ‘te’ moet erbij, dus in feite is de slogan van de UGent (‘Durf denken’) fout.
  • In bijlage‘, wat je in veel e-mails leest, is eigenlijk fout. Juist is ‘als bijlage‘ of ‘in de bijlage‘.

Zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan (voor het onderdeel Taalzorg van Nederlandse Taalvaardigheid hebben we zo al hele pagina’s mogen vanbuiten blokken), maar zo is het wel genoeg zou ik denken. Oh, misschien nog dit grappige overblijfseltje uit een ver verleden:

  • Als iemand niest, hoor je te zeggen “U niest”, en die persoon wordt dan verondersteld te antwoorden “Fijn dat u het opmerkt” of “Danku voor de attentie”. Echt waar! Deze pas ik zelf toe trouwens, gewoon omdat het grappig is. :D
Gepost door Greet Op 30/12/10 10 Reacties

Sinds vandaag ben ik met één van de interessantere vakken bezig, namelijk Algemene Taalwetenschap: Theoriën en Methodes. Zoals de naam van dat vak doet vermoeden geeft het een overzicht van een aantal van de belangrijkste taaltheorieën en methodes om aan taalwetenschap te doen. Taalkunde is mijn dada, dus in tegenstelling tot de letterkundige tegenhanger van dit vak, Algemene Literatuurwetenschap, gaat dit erin als zoete koek. Laten we hopen dat het examen even vlot gaat.

Doorheen deze en andere cursussen worden voorbeelden in allerlei talen gebruikt om bepaalde theorieën te illustreren. Zo kwam ik er vorig jaar achter dat er talen zijn die maar twee woorden hebben om kleur aan te duiden (iets als ‘donker’ en ‘licht’), iets wat wij ons met onze tientallen kleurbenamingen (denk aan appelblauwzeegroen) niet kunnen inbeelden. Er zijn talen die compleet andere grammaticaregels hebben. Wij Nederlandstaligen denken bijvoorbeeld dat Latijn veel naamvallen heeft, maar dat is buiten talen gerekend die tot in de 40 naamvallen gebruiken. Ook het aantal werkwoordstijden, woordsoorten, zinsdeelfuncties, … verschilt sterk van taal tot taal. En ook woordvorming gaat overal anders. Het Turks heeft woorden van tientallen lettertekens, het Chinees gebruikt één karakter per woord, het Japans gebruikt één karakter per lettergreep, … Sommige talen hebben geen leestekens. Sommige talen lees je van links naar rechts en van boven naar onder, sommige omgekeerd, sommige talen lees je zelfs in ‘zig-zag': bovenaan rechts beginnen, de volgende regel van links naar rechts lezen, de regel daaronder opnieuw van rechts naar links, … Oh, en heel veel talen hebben uiteraard helemaal géén schrift.

Als je een beetje Frans, Engels en Duits spreekt, een beetje Latijn geleerd hebt en zelfs een vaag idee hebt van hoe Deens of Italiaans of Russisch in elkaar zitten, dan denk je, amai, wat verschillen sommige talen van elkaar. Maar nu ik in mijn cursussen voorbeelden tegenkom uit obscure talen die soms zelfs maar door één stam in het Amazonewoud gesproken worden, is er een ongelofelijk boeiende wereld voor mij opengegaan. Je kunt je amper voorstellen wat voor een variatie aan taaluitingen er in deze wereld bestaat.

En dat doet mij denken. Vanaf wanneer kunnen we over een taal spreken? Naamvallen blijken overbodig als zinsdeelfuncties ook door woordvolgorde kunnen aangegeven worden. Kleurbenamingen, iets wat ik tot voor kort vanzelfsprekend vond, zijn blijkbaar toch ook niet zo essentieel. Woordenschat hoeft niet oneindig te zijn. Een schrift is niet noodzakelijk, talen zijn al talen als ze enkel gesproken en niet geschreven worden. Maar hoever kun je een verzameling regels die samen een taal vormen reduceren? Hoe weinig elementen heeft een taal nodig om een ‘volwaardige’ taal te zijn? En als een taal inboet op het ene, moet het dan altijd compenseren met iets anders, of kunnen sommige dingen ook gewoon niet voorkomen in een taal, zonder gevolgen voor de duidelijkheid ervan?

Boeiend hé. Ik krijg dit alvast niet uit mijn hoofd de eerstkomende maanden.

Gepost door Greet Op 23/11/10 21 Reacties

“Have you read more than 6 of these books? The BBC believes most people will have read only 6 of the 100 books listed here.” Vet is uitgelezen, schuin is niet volledig uitgelezen. En neen, het telt niet als je de film gezien hebt. Laten we eens kijken hoe ik het ervan afbreng:

1 Pride and Prejudice – Jane Austen
2 The Lord of the Rings – JRR Tolkien (vind ik onleesbaar gewoon. Sorry, LOTR fans!)
3 Jane Eyre – Charlotte Bronte
4 Harry Potter series – JK Rowling
5 To Kill a Mockingbird – Harper Lee
6 The Bible
7 Wuthering Heights – Emily Bronte
8 Nineteen Eighty Four – George Orwell
9 His Dark Materials – Philip Pullman
10 Great Expectations – Charles Dickens
11 Little Women – Louisa M Alcott
12 Tess of the D’Urbervilles – Thomas Hardy
13 Catch 22 – Joseph Heller
14 Complete Works of Shakespeare (natuurlijk niet helemaal, eigenlijk alleen nog maar King Lear en wat gedichten.)
15 Rebecca – Daphne Du Maurier
16 The Hobbit – JRR Tolkien
17 Birdsong – Sebastian Faulk
18 Catcher in the Rye – JD Salinger
19 The Time Traveler’s Wife – Audrey Niffenegger
20 Middlemarch – George Eliot
21 Gone With The Wind – Margaret Mitchell
22 The Great Gatsby – F Scott Fitzgerald (vond ik niks aan, geen idee waarom deze in dit lijstje zou moeten staan.)
24 War and Peace – Leo Tolstoy
25 The Hitch Hiker’s Guide to the Galaxy – Douglas Adams (staat keihard op mijn planning!)
27 Crime and Punishment – Fyodor Dostoyevsky
28 Grapes of Wrath – John Steinbeck
29 Alice in Wonderland – Lewis Carroll
30 The Wind in the Willows – Kenneth Grahame
31 Anna Karenina – Leo Tolstoy
32 David Copperfield – Charles Dickens
33 Chronicles of Narnia – CS Lewis
34 Emma – Jane Austen
35 Persuasion – Jane Austen
36 The Lion, The Witch and the Wardrobe – CS Lewis
37 The Kite Runner – Khaled Hosseini
38 Captain Corelli’s Mandolin – Louis De Bernieres
39 Memoirs of a Geisha – Arthur Golden
40 Winnie the Pooh – A.A. Milne
41 Animal Farm – George Orwell
42 The Da Vinci Code – Dan Brown (deze hoort al helemáál niet in dit lijstje!)
43 One Hundred Years of Solitude – Gabriel Garcia Marquez
44 A Prayer for Owen Meaney – John Irving
45 The Woman in White – Wilkie Collins
46 Anne of Green Gables – LM Montgomery
47 Far From The Madding Crowd – Thomas Hardy
48 The Handmaid’s Tale – Margaret Atwood
49 Lord of the Flies – William Golding
50 Atonement – Ian McEwan
51 Life of Pi – Yann Martel
52 Dune – Frank Herbert
53 Cold Comfort Farm – Stella Gibbon
54 Sense and Sensibility – Jane Austen
55 A Suitable Boy – Vikram Seth
56 The Shadow of the Wind – Carlos Ruiz Zafon
57 A Tale Of Two Cities – Charles Dickens
58 Brave New World – Aldous Huxley
59 The Curious Incident of the Dog in the Night-time – Mark Haddon
60 Love In The Time Of Cholera – Gabriel Garcia Marquez
61 Of Mice and Men – John Steinbeck
62 Lolita – Vladimir Nabokov
63 The Secret History – Donna Tartt
64 The Lovely Bones – Alice Sebold
65 Count of Monte Cristo – Alexandre Dumas
66 On The Road – Jack Kerouac
67 Jude the Obscure – Thomas Hardy
68 Bridget Jones’s Diary – Helen Fielding
69 Midnight’s Children – Salman Rushdie
70 Moby Dick – Herman Melville
71 Oliver Twist – Charles Dickens
72 Dracula – Bram Stoker
73 The Secret Garden – Frances Hodgson Burnett
74 Notes From A Small Island – Bill Bryson
75 Ulysses – James Joyce
76 The Inferno – Dante
77 Swallows and Amazons – Arthur Ransome
78 Germinal – Emile Zola
79 Vanity Fair – William Makepeace Thackeray
80 Possession – AS Byatt
81 A Christmas Carol – Charles Dickens
82 Cloud Atlas – David Mitchell
83 The Color Purple – Alice Walker
84 The Remains of the Day – Kazuo Ishiguro
85 Madame Bovary – Gustave Flaubert
86 A Fine Balance – Rohinton Mistry
87 Charlotte’s Web – E.B. White
88 The Five People You Meet In Heaven – Mitch Albom
89 Adventures of Sherlock Holmes – Sir Arthur Conan Doyle
90 The Faraway Tree Collection – Enid Blyton
91 Heart of Darkness – Joseph Conrad
92 The Little Prince – Antoine De Saint-Exupery (in het Nederlands, heel lang geleden. Moet ik nog eens in het Frans lezen!)
93 The Wasp Factory – Iain Banks
94 Watership Down – Richard Adams
95 A Confederacy of Dunces – John Kennedy Toole
96 A Town Like Alice – Nevil Shute
97 The Three Musketeers – Alexandre Dumas
98 Hamlet – William Shakespeare
99 Charlie and the Chocolate Factory – Roald Dahl
100 Les Miserables – Victor Hugo

Oef, toch al 9 items van deze lijst. (Items, want series en bijvoorbeeld het hele oeuvre van Shakespeare kun je moeilijk “een boek” noemen.) Zo heel erg belezen ben ik dus blijkbaar niet volgens deze lijst, maar ik vind het niet echt een representatieve lijst. Niet dat ik daarmee wil zeggen dat ik wél belezen ben, dat zou eigenlijk stukken beter kunnen, maar je snapt wat ik bedoel hé.

Dat gezegd zijnde, ik kijk uit naar het Boekenfestijn! Twee jaar geleden had ik er nog niet van gehoord, vorig jaar ben ik er niet geraakt, maar dit jaar ga ik ernaartoe, ik voel het!